Podział gminy poniżej 10 tys. mieszkańców na sektory obejmujące swoim obszarem tereny różnych gmin w ramach terenu gospodarki odpadami objętego związkiem międzygminnym Jeśli gminy zawiązały związek międzygminny dla celów prowadzenia gospodarki odpadami, to czy gmina poniżej 10 tys. mieszkańców może zostać podzielona na sektory obejmujące swoim obszarem tereny różnych gmin w ramach terenu gospodarki odpadami objętego związkiem międzygminnym? Odpowiedź eksperta: Zgodnie z art. 6d ust. 2 UCPG „w celu zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości oraz wyznaczenia punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych rada gminy liczącej ponad 10 000 mieszkańców może podjąć uchwałęstanowiącą akt prawa miejscowego, o podziale obszaru gminy na sektory, biorąc pod uwagę liczbę mieszkańców, gęstość zaludnienia na danym terenie oraz obszar możliwy do obsługi przez jednego przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości”. Przepis ten literalnie odnosi się wyłącznie do gmin, a nie związku międzygminnego, a uchwałę ma podejmować rada gminy. Należy jednak wskazać, że w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne. Prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku gminnym, związane z wykonywaniem zadań przekazanych związkowi, przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku (art. 64 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym). Ta ogólna regulacja została powtórzona w art. 3 ust. 2a UCPG, wedle którego „w  razie wykonywania przez związek międzygminny zadań, o których mowa w ust. 2, określone w ustawie prawa i obowiązki organów gminy, w tym uchwalanie aktów prawa miejscowego, wykonują właściwe organy tego związku.” Jednym z takich zadań jest objęcie wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 3 ust. 2 pkt 3 UCPG), co przejawia się miedzy innymi w zakresie organizowania przetargów na odbieranie /i zagospodarowanie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości. Istota związku międzygminnego polega więc na tym, że zainteresowane gminy określają, jakie zadania, należące do zakresu ich działania, będą wykonywane wspólnie i w tym celu tworzą samodzielny byt prawny w postaci związku, na który przenoszą wykonywanie tych zadań. Co istotne, w statucie związku międzygminnego należy dokładnie wskazać, które zadania z zakresu UCPG zostały przekazane związkowi międzygminnemu (tak Ministerstwo Środowiska: www.mos.gov.pl Gminy, które zgodnie z obowiązującą procedurą przystąpią do związku gmin, zgodnie z art. 64 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 3 ust. 2a UCPG, przenoszą swoje prawa i obowiązki na związek w zakresie wykonywania zadań przekazanych związkowi z dniem ogłoszenia statutu związku. Zadania przekazane przez gminy stają się zadaniami własnymi związku, ze wszystkimi tego prawnymi implikacjami. Jak wskazuje Ministerstwo Środowiska „zakres zdolności prawnej związku w stosunku do powierzonych mu zadań jest tożsamy z zakresem zdolności prawnej gmin, które w nim uczestniczą. Zgromadzenie związku międzygminnego utworzonego na podstawie art. 3 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach może więc uchwalać akty prawa miejscowego wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach” (www.mos.gov.pl) Jeżeli więc gminy w celu wspólnego gospodarowania odpadami komunalnymi utworzyły związek międzygminny, którego zakres powierzonych mu zadań obejmuje także zorganizowanie przetargu na odbieranie odpadów komunalnych, to przepisy dotyczące wykonywania tego zadania należy odnosić nie do jednostkowych gmin tworzących związek, a do związku międzygminnego (jednym z takich przepisów jest art. 6d ust. 2 UCPG, który przyznaje gminie określone uprawnienia przy organizowaniu przetargu). Prawa i obowiązki organów gminy w tym zakresie wykonują właściwe organy związku (tj. zgromadzenie i zarząd). A zatem do związku międzygminnego mającego za zadanie zorganizować przetarg na odbieranie odpadów komunalnych stosuje się odpowiednio art. 6d ust. 2 UCPG (przepis ten dotyczy wyłącznie przetargu na odbieranie odpadów komunalnych, a już nie przetargu na odbieranie i zagospodarowanie tych odpadów). Jeżeli więc obszar związku jest zamieszkały przez ponad 10 tys mieszkańców (albo inaczej, suma mieszkańców gmin tworzących związek wynosi ponad 10 tys), dla celów zorganizowania przedmiotowego przetargu zgromadzenie związku może podjąć uchwałę o podziale obszaru związku na sektory. Sektory te mogą obejmować obszary różnych gmin wchodzących w skład związku. Bez znaczenia jest tutaj wielkość zaludnienia poszczególnych gmin. Liczy się bowiem suma mieszkańców wszystkich gmin tego związku. Odmienna interpretacja byłaby nieracjonalna, bowiem uniemożliwiałaby podzielenie związku na sektory (którego zaludnienie może znaczenie przewyższać 10 tys mieszkańców) tylko z tego powodu, iż wchodząca w jego skład gmina, która byłaby dzielona (tj. przez jej obszar przechodziłaby granica sektorów), ma mniej niż 10 tys mieszkańców. Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, gospodarka odpadami, związek międzygminny, prawa i obowiązki gmin, podział na sektory